– Programma Dochamps en Die Schöpfung van Haydn

 

Op zaterdagavond 7 oktober 2017 bent U van harte welkom bij ons concert in de kerk van Dochamps. U kunt info over aria’s, achtergronden en vertalingen er van vinden op onze Trio MagMa site: www.triomagma.eu en ook in blogs op deze site. Om dit concert aan te kondigen heeft mijn man Eric van der Horst  een kort filmpje gemaakt om U een indruk te geven.

 

 

Helaas was bij de opnames het klavecimbel niet aanwezig. Dat kunt U echter wel tijdens ons concert horen!

Ik geef U hierbij ons programma. U zult ook verrast worden met een klavecimbel solo, die echter niet in het programma staat aangekondigd… 

Programma:

Vivaldi (1678-1741) Aria del Vagante: O servi  volate (Oratorium Judith triumphans)
Vivaldi Vieni, vieni  o mio diletto (Opera Ercole  sul Termodonte)
Rameau (1683-1764 Diane et Actéon
Purcell (1659-1695) Thy hand, Belinda/When I am laid in earth (Opera Dido and Aeneas)
Händel (1685-1759) Armida dispietata / Lascia ch’io pianga (Opera Rinaldo)
Händel Frondi tenere/ Ombra mai fu (Opera Serse)
Lully (1632-1687) Le perfide Renaud me fuit (Opera Armide)
       
  Na de pauze:    
       
         
Gluck (1714-1787) Dance of the Blessed Spirits (Opera Orfeo ed Euridice)
Gluck (1714-1787) Ahi-mè/ Che farò senza Euridice (Opera Orfeo ed Euridice)
Haydn (1732-1809) Und Gott sprach/Nun beut die Flur (Oratorium Die Schöpfung)
Thomas (1811-1896) Connais-tu le pays? (Opera Mignon)
Bizet (1838-1875) Entr’acte (Opera Carmen)
Bizet (1838-1875) Habanera (Opera Carmen)
Bizet (1838-1875) Près des remparts de Séville (Opera Carmen)

Graag wil ik U wat meer vertellen over het Oratorium The Creation, ofwel Die Schöpfung van Haydn (1732-1809).

Op onze Trio MaGMa site kunt U de Nederlandse vertaling vinden van het recitatief “Und Gott sprach” en de aria (beide gezongen door Gabriël) “Nun beut die Flur“. Met dank aan Wikipedia!

Het werk ontstond tussen oktober 1796 en april 1798 en wordt beschouwd als een van Haydns meesterwerken. Dit oratorium beschrijft en illustreert muzikaal het scheppingsverhaal volgens het Bijbelboek Genesis. Het is tevens gebaseerd op het boek Psalmen en John Miltons Paradise Lost.  Baron van Swieten was grotendeels verantwoordelijk voor de vertaling van de teksten van het Engels naar het Duits. Hoewel het werk doorgaans met de Duitse titel wordt aangegeven, zijn er sinds 1800 tweetalige edities verschenen en wordt het werk zowel in het Engels als Duits uitgevoerd. Haydn gaf zelf aan dat voor Engelssprekend publiek de Engelse versie de voorkeur had. 

Die Schöpfung is geschreven voor drie zangsolisten (sopraan, tenor en bas), vierstemmig koor (sopraan, alt, tenor en bas) en een groot laat-klassiek orkest 

De drie zangsolisten vertegenwoordigen de drie aartsengelen, welke over de eerste zes scheppingsdagen vertellen en deze becommentariëren: Gabriël (sopraan), Uriël (tenor) en Rafaël (bas).

De koorzangers zingen een serie monumentale koorwerken, telkens als viering van de voltooiing van een scheppingsdag.

Het orkest speelt dikwijls langere perioden solistisch, vooral in plekken waar de sfeer wordt geschilderd, zoals het verschijnen van de zon, de schepping van diverse diersoorten, en bovenal in de Ouverture waar de Chaos die de Schepping voorafgaat wordt afgebeeld. 

Een solo-aria in Bes-groot voor sopraan, in het ritme van een siciliano. Hier wordt de schepping van de plantenwereld gevierd.

Nr. 7

Duitse titel: Und Gott sprach: Es bringe die Erde Gras hervor
Engelse titel: Let all the earth bring forth grass
Nederlandse vertaling: Laat de aarde gras voortbrengen

Een kort recitatief voor sopraan (Genesis 1:11), wat gevolgd wordt door:

Nr. 8

Duitse titel: Nun beut die Flur das frische Grün
Engelse titel: Now robed in cool refreshing green
Nederlandse vertaling: Nu is de aarde bekleed met het frisse groen

 

Tot zaterdagavond 7 oktober om 20.00 uur inde kerk van Dochamps?!

Marijke

 

 

 

 

 

– Le Perfide Renaud Me Fuit: Franse tekst en Nederlandse vertaling

Op zaterdagavond 7 oktober geeft ons Trio MaGMa een concert met allerlei aria’s uit o.a. de barok in de prachtige kerk van Dochamps. Voor de pauze zal Gérard zijn 2 Marijke’s op klavecimbel begeleiden. U kunt dan ook de aria “Le perfide Renaud me fuit” horen uit de opera “Armide” van Jean-Baptiste Lully (1632-1687). Lully ontwikkelde samen met Jean-Philippe Quinault de tragédie lyrique, waaronder ook dit werk valt. Deze nieuwe vorm van opera combineerde elementen van klassiek Frans toneel met ballet, de Franse zang traditie en een nieuwe vorm van het recitatief. Armide was één van de laatste opera’s die Lully schreef (1686) en daardoor enorm ontwikkeld qua stijl.

Armide windt alle mannen om haar vingers. Pas als ze Renaud ontmoet, gebeurt er iets met haar dat ze niet kent. Ze wil hem doden, omdat hij zijn ridders uit hun gevangenschap wil bevrijden, maar ze wordt verliefd op hem. Ze zorgt er voor dat hij eveneens op haar verliefd wordt met behulp van een betovering. Tenslotte weten echter La Gloire (de Glorie) en zijn ridders deze ban te verbreken en wordt hij op zijn plicht gewezen. Tot zijn spijt moet hij Armide achterlaten. Zij is wanhopig en zingt haar slot aria, waarna ze zich van het leven berooft.

De Franse tekst en de Nederlandse vertaling zijn:

Le perfide Renaud me fuit, tout perfide qu’il est, mon lâche coeur le suit.

De trouweloze Renaud ontvlucht me, hoe trouweloos hij ook is, mijn laffe hart volgt hem.

Il me laisse mourante, il veut que je périsse.

Hij laat me stervend achter, hij wil dat ik te gronde ga.

A regret je revois la clarté qui me luit;

Met spijt zie ik opnieuw het licht dat op me schijnt;

L’horreur de l’éternelle nuit cède à l’horreur de mon supplice.

De verschrikking van de eeuwige nacht wijkt voor de verschrikking van mijn foltering. 

Quand le barbare était en ma puissance que n’ai je cru la Haîne et la Vengeance!

Toen de barbaar in mijn macht was, waarom geloofde ik toen niet in de Haat en de Vergelding?

Que n’ai-je suivi leurs transports!

Waarom volgde ik hen niet! 

Il m’échappe, il s’éloigne, il va quitter ces bords, il brave l’Enfer et ma rage,

Hij ontsnapt me, hij gaat weg, hij gaat deze kusten verlaten, hij trotseert de Hel en mijn woede,

Il est déjà près du rivage. Je fais pour m’y trainer d’inutiles efforts.

Hij is al bijna bij de kust. Ik doe nutteloze pogingen om mijzelf daarheen te slepen.

………… instrumentaal tussenspel……………

Traître, attends, je le tiens, je tiens son coeur perfide. Ah!

Verrader, wacht, ik houd hem, ik houd zijn verraderlijke hart. Ah!

Je l’immole à ma fureur!

Ik zal het opofferen aan mij woede! 

Que dis-je? Où suis-je? Hélas! Infortunée Armide. Où t’emporte une aveugle erreur?

Wat zeg ik toch? Waar ben ik? Helaas! Onfortuinlijke Armide! Waar leidt een blinde dwaling je heen?  

L’espoir de la vengeance est le seul qui me reste.

De hoop op wraak is het enige dat me rest.

Fuyez, plaisirs, fuyez, perdez tous vos attraits.

Vlucht, genoegens, vlucht, verlies al je aantrekkingskracht!

Démons, détruisez, détruisez ce palais.

Demonen, verwoest dit paleis. 

L’espoir de la vengeance est le seul qui me reste.

De hoop op wraak is het enige wat me nog rest. 

Partons, et s’il se peut que mon amour funeste demeure enseveli dans ces lieux pour jamais.

Laten we vertrekken en, als het mogelijk is, laat mijn verderfelijke geliefde voor altijd op deze plaatsen begraven blijven. 

  

Tot in de prachtige kerk van Dochamps,

Marijke

 

– Jean Baptiste Lully componeerde Barok Opera Armide

Ons Trio MaGMa geeft op zaterdag 7 oktober 2017 in de kerk van Dochamps een concert met allerlei aria’s. Voor de pauze gaat het om aria’s uit Barokwerken. We eindigen dit deel met de aria van Armide uit de Opera “Armide” van Lully: “Le perfide Renaud me fuit”. Gérard Lambert zal alle muziek die we voor de pauze uitvoeren, op zijn klavecimbel begeleiden.

 

Op Wikipedia las ik een beschrijving van het leven van de componist Jean-Baptiste Lully (1632-1687). Het is een ongelofelijk boeiend verhaal. Ik kan jullie echt aanraden het  te lezen! Hier is natuurlijk alleen plaats voor een zeer sterk ingekorte versie.

Lully was de zoon van een molenaar en had weinig formele opleiding genoten. Hij leerde echter wel dansen, viool- en gitaarspelen en verdiepte zich in de muziek in het algemeen. In maart 1646, toen hij 14 jaar was, werden zijn muzikale talenten ontdekt door de graaf van Guise, die hem meenam naar Parijs, waar hij als manusje-van-alles en keukenhulp in dienst kwam van Mademoiselle de Montpensier. In ruil voor Italiaanse les stimuleerde zij de jongen verder te werken aan zijn muzikale ontwikkeling onder leiding van de zanger en componist Michel Lambert. Hij studeerde compositie en klavecimbel en mocht als violist meespelen in de huiskapel. Hij was vaak in de gelegenheid het grote hoforkest te horen spelen en bestudeerde de Franse dansmuziek van dichtbij.

Daarna studeerde Lully muziektheorie onder Métra en kwam hij in het koninklijke hoforkest. In februari 1653 danste hij samen met de koning Louis XIV in het ballet Ballet de la nuit (waarin de vorst de rol van Opgaande Zon speelde, die hem zijn fameuze bijnaam de zonnekoning bezorgde). Enkele weken later werd hij door de koning aangesteld als hofcomponist voor instrumentale muziek. Hij zou zijn verdere leven tot beider tevredenheid in dienst van zijn mecenas blijven.

Leuk om te vermelden vanwege de naam LAMBERT: Lully trouwde met Madeleine Lambert. Zou er een verband bestaan tussen haar en onze Gérard Lambert??

Lully raakte bevriend met de grote schrijver Molière en werkte met hem samen tot Molière stierf in 1673.

Vanaf 1673 schreef hij tot zijn dood in 1687 elk jaar een opera, op libretto van Philippe Quinault.

Lully kwam op 54-jarige leeftijd aan zijn einde door een merkwaardig incident. Het gebeurde tijdens het dirigeren van een Te Deum, op 8 januari 1687, dat werd uitgevoerd om de genezing van de koning na een ziekte te vieren. Zoals destijds de gewoonte was, gaf Lully de maat aan door met een lange stok op de grond te stampen. Per ongeluk raakte hij hierbij een van zijn tenen, zó hard dat hij zich ernstig verwondde. Volgens de overlevering kreeg hij door de infectie gangreen. Dit resulteerde in zijn dood op 22 maart van dat jaar. (We zagen dit ooit in een Franse film.)

Volgende keer ga ik in op zijn Barok Opera ARMIDE!

Schilderij: Nicolas Poussin

Fijne week,

Marijke

 

– Franciscus van Assisi inspireert musicus Peter Visser en beeldhouwer Flörl

2 minuten geleden stond ik heerlijk mijn yoga-ademhalingsoefeningen te doen bovenop een meter hoge stronk aan de oever van de Ourthe, geïnspireerd door een film op YouTube over een reis over het Franciscuspad. En door de muziek van Peter Visser en de beelden van Flörl.

Ik heb enorm veel geluk gehad, dat ik ooit Peter Visser in theater Pepijn ontmoette, waar ik samen met mijn Schumann Academie vriendin Jacomijn van Duin was voor een concert. Peter bleek een begaafd componist en pianist te zijn. Bovendien is hij getrouwd met (alt)violiste Christine Visser en hebben ze zoon Emile, die geweldig cello speelt en ook fantastisch improviseert. Dit heeft al vele jaren muzikaal plezier opgeleverd!

Peter schreef een compositie bij het ZONNELIED van FRANCISCUS VAN ASSISI: CANTO DEL SOLE. Een razend moeilijk werk, maar ik ben erg blij dat we het als het TRIO PICANTOLINO hebben ingestudeerd en uitgevoerd, zodat ik het U kan laten zien en horen.

Tijdens een vakantie in Oostenrijk waren we in Schönau en zagen daar een beeldenpark, geïnspireerd op de FRANZISKUSWEG. We zien hier de werken van beeldhouwer FLÖRL. Bij de kunstwerken staan borden met teksten uit het Zonnelied: in het Duits en in het Engels.

Op 5 september a.s. zullen we weer in Oostenrijk zijn. Heerlijk in de bergen. Niet in Schönau, maar dichtbij Galtür. Fantastisch mooi gebied. Wat boffen we met Gérard Lambert, die op ons huis, dieren en planten zal passen tijdens onze vakantie!!!

Veel plezier bij het beluisteren en bekijken en lezen.

Op onze trio MaGMa site kunt U allerlei blogs vinden over ons concert met opera aria’s, dat op 7 oktober 2017 in de kerk van Dochamps zal plaatsvinden. Aanvang 20.00 uur. U vindt er veel info over programma en de verschillende aria’s! U kunt onze eigen Trio MaGMa FaceBook pagina liken. Dan ontvangt vanzelf onze berichten en blogs.

Marijke

– Henk de Boer: fotograaf, schrijver, saxofonist, jazz-kenner

Henk de Boer overleed begin augustus 2015. Dit jaar zou hij op 30 augustus 82 jaar zijn geworden. Het mocht niet zo zijn. De man die een leven vol avontuur geleefd had, was de laatste jaren aan zijn huis gekluisterd. Zijn benen, waarmee hij zoveel bergen beklommen had, wilden niet meer. En uiteindelijk leed hij aan kanker.

Henk was een veelzijdig man. Hij was in eerste instantie fotograaf. Hij was erg geïnteresseerd in van alles en nog wat. Zijn grote passie was de jazz-muziek en zijn saxofoon. Hij deed veel voor de jazzclub in Bussum. Hij maakte websites voor allerlei musici, waaronder ik. Hij gaf lezingen (zo heb ik hem destijds ontmoet)  en schreef boeken. Hij hield van mensen en was een echte vriend voor velen. Toen hij al slecht ter been was, kocht hij een vouwfiets en ging zo naar de studio om zijn radioprogramma over jazz te verzorgen.

Voor Henk, die zó van de bergen hield, plaats ik de video van Hugo van Neck (piano) en mijzelf (zang). U ziet allerlei foto’s die Eric en ik gemaakt hebben tijdens onze grote reis naar India-Ladakh. (2004) Het is een improvisatie. Ook iets waar Henk erg van hield. De tekst had ik wel op papier. Ik had deze gevonden tijdens een tentoonstelling in Rotterdam, waar ik improviseerde voor Tibet.

Fijne week,

Marijke