Opera Forum: Le Nozze di Figaro

Wat een fantastisch mandje heb ik toch. Ik vind er het ene na het andere bijzondere programmaboekje. In mijn blogs op www.triomagma.eu schreef ik de laatste weken over de Bach-aria’s “Erbarme dich” en “Ich will dir mein Herze schenken”. Dit als voorbereiding op ons a.s. Paasconcert in de Sint-Nicolaas Kerk in La Roche op 14 april 2019. Ik kon tekst en vertalingen geven uit programmaboekjes uit 1946 (Hoorn), Hengelo (1986) en
Oldenzaal (1988).

Dit keer wil ik het hebben over “Le Nozze di Figaro” van Mozart (1756-1791). Op tv zag ik mijn eerste opera: “Carmen” van Bizet. Ik was toen ongeveer 15 jaar. In Hengelo zag ik, samen met mijn man Eric van der Horst, de eerste live opera. Ik was toen al zeker 29 jaar, want onze dochter Mara werd in 1981 in die stad geboren. We kregen als nieuwe inwoners tickets voor een voorstelling naar keuze en dat werd deze opera, uitgevoerd door Opera Forum.

Eerlijk gezegd weet ik niet of het deze uitvoering is geweest, omdat er op het boekje seizoen 1984-1985 staat. Zou zo’n aanbod zo lang geldig zijn? Hoe dan ook, we vonden alles prachtig. Ik weet dat ik lyrisch was over Susanna (Thea van der Putten) die het recitatief “Giunse al fin il momento” en de aria “Deh vieni non tardar” zong. Ik zie haar nog op het bankje in het park zitten.

Op Facebook ben ik vrienden met Marjolein Koetsier, Nicole Fiselier en Annett Andriessen. Leuk dus om de namen Annett Andriessen en Wim Fiselier in dit boekje tegen te komen. Aan Frans Fiselier en zijn Masterclass en privé zangles heb ik enorm goede herinneringen. Hij heeft me destijds ook geweldig geholpen door me te vragen, waarom ik persé op een conservatorium zou willen afstuderen als ik er me er zo ongelukkig voelde. Hij zei dat mijn niveau hoger was dan degenen die hun eindexamens hadden behaald en dat ik al werk in de professionele wereld had. Hij refereerde ook aan zijn vader, die zonder diploma goede rollen in de profwereld zong. Mijn man gelukkig en ik opgelucht …

Achteraf gezien is het heel leuk geweest om daar te wonen. De omgeving beïnvloedt beslist. Ik zong er op 2 koren (Bachkoor van Jan Heijmink-Liesert en Capelle Twente van Frans Leloux), volgde er zanglessen en ging tenslotte naar het Twents Conservatorium. Hoorde ik een prachtige aria op de radio, dan stapte ik op mijn fiets en reed door de bossen naar de muziekwinkel in Enschede om daar de partituur te kopen. Onze zoon Kim werd met zijn vriendje Ingwer lid van het Stadsjongenskoor van de Plechelmusbasiliek in Oldenzaal. Ik werkte er samen met Rinus Morsink (die nu Theater Barst aanstuurt) en Sandra de Bruin (die later professioneel pianiste werd) en anderen en zetten de opera “Amahl and the Nightvisitors” op de planken.

Voeding … Geestelijke, muzikale bezieling. Sta open voor de wereld om je heen en laat je muzikaal inspireren en verwennen.

Hele fijne week, Marijke

Hildegarde von Bingen: Intervallen en Orgasme

Ave generosa

Hildegarde von Bingen is een vrouw die zeer velen geïnspireerd heeft en dat nog steeds doet. Zo ook mij. In 2016 improviseerde ik een melodie in haar stijl bij één van de teksten die ik bij haar vond.

De titel van mijn blog klinkt heftig deze week. Dat is ook wel terecht, als je ziet wat Hildegarde, als non, heeft gezegd over mannen en vrouwen en dat ze over de lichamelijke liefde van de vrouw sprak. Maar eerst ga ik vertellen wat ik in het boek “Hildegard van Bingen” van Régine Pernoud vond over de de stem van Adam en over intervallen.

In mijn blog van vorige week schreef ik over de tegenwerking van abt Kuno. Als ze al oud is, straft hij haar voor een zogenaamd vergrijp door haar te verbieden de eucharistie te vieren. Ook de psalmen en hymnen van de liturgische dag mochten niet meer gezongen worden. Ze lijdt hier vreselijk onder en schrijft een brief aan de geestelijkheid van Mainz. Gelukkig oordeelt de aartsbisschop dat hij verkeerd was voorgelicht en hij vraagt haar vergeving en barmhartigheid.

Ruïne klooster Rupertsberg

Ze schrijft over de engelenstem van Adam, die hij verloor toen hij weg moest uit het paradijs. God beloofde echter iets van wat Adam vóór zijn straf voor zijn ongehoorzaamheid had bezeten, terug te geven aan heel speciale mensen. Zo bedachten profeten, op ingeving van de Geest, psalmen en gezangen en ook muziekinstrumenten. En in navolging van de heilige profeten bedachten ook wijze en toegewijde mensen door hun vakbekwaamheid bepaalde instrumenten, om te kunnen zingen naar gelang de verrukking van hun ziel. En wat zij zongen, bewerkten zij dankzij hun vingergewrichten en de buigingen die ze daarmee maakten, waardoor ze deden denken aan Adam, gevormd door de vinger Gods, dat wil zeggen: door de Heilige Geest, in wiens stem voor de zondeval elke harmonische klank en elke vorm van muziek een en al lieflijkheid was. Als hij was gebleven in de staat waarin hij was geschapen, zou de onvolkomen mens nooit de kracht en welluidendheid van zijn stem hebben kunnen verdragen.

Nog enkele mooie overwegingen volgen. Vervolgens schrijft ze: Daarom moet u zeer goed nadenken, u en alle prelaten, en alvorens iemand die in de Kerk Gods lof zingt tot zwijgen te veroordelen en hem te verbieden de sacramenten te ontvangen, moet u aandachtig onderzoeken waarom u dit doet en er eerst met de grootste zorgvuldigheid over discussiëren.

De ziel is een symfonie …

Na deze prachtige uitspraak geeft ze commentaar op de kloosterlijke gebedsuren, de uren die 7x per etmaal terugkeren om Gods lof te zingen. Zo legt ze een verband tussen het dagelijkse ritme van de canonieke uren ( die herinneren aan de keren dat God ten tijde van de bijbel heeft ingegrepen) en de fasen van de schepping. Ze behandelt de lauden = het uur waarop de dageraad aan de zon vooraf gaat ; De tijd daarna, waarin God Adam in het paradijs zette = de tijd van de priem tot de terts; De tijd waarin Adam alles wat leefde en alle vogelen des hemels die hij zag en kende in zijn kennis van de natuur bij hun naam noemde en hoorde hoe God in de zuiverheid van Zijn goddelijkheid tot hem sprak = als de tijd van de terts tot de sext; Hierna spreekt Hildegarde o.a. over Eva die door God uit een rib van Adam werd geschapen. Over het geluk van Adam en Eva, maar ook over de slang die haar misleidde. Dit was de tijd tussen de sext en de none.

Muzikale Levenscirkel R’dam 2005: Paradijs

Tot slot geef ik U een stukje tekst in het Engels over Hildegarde en haar uitspraken over de lichamelijke liefde: “Hildegard’s writings are also unique for their generally positive view of sexual relations and her description of pleasure from the point of view of a woman. They might also contain the first description of the female orgasm.

When a woman is making love with a man, a sense of heat in her brain, which brings with it sensual delight, communicates the taste of that delight during the act and summons forth the emission of the man’s seed. And when the seed has fallen into its place, that vehement heat descending from her brain draws the seed to itself and holds it, and soon the woman’s sexual organs contract, and all the parts that are ready to open up during the time of menstruation now close, in the same way as a strong man can hold something enclosed in his fist.   ( uit: The Life and Works of Hildegard von Bingen (1098-11790)

Hele fijne week, Marijke

Hildegarde von Bingen

Wie kent niet de naam van de mystica Hildegarde von Bingen (1098-1179)? Ze is één van de 4 vrouwen die binnen de rooms-katholieke kerk heilig zijn verklaard. De andere 3 zijn Catharina van Alexandrië, Teresa van Avila en Theresia van Lissieux. Hildegarde werd in 2012 door Paus Benedictus XVI (zelf van Duitse afkomst) heilig verklaard. Terwijl ik dit blog schrijf, luister ik op YouTube naar haar sequentia: hemelse muziek.

In 1108 wordt er met de bouw van een Benedictijner klooster begonnen nabij Disibodenberg. Op 1 november 1112 wordt er een kluis toegevoegd voor 3 vrouwen: Jutta, Hildegarde en nog een jonge non. De kluis wordt direkt dichtgemetseld … Jutta leert Hildegarde bijbelteksten te interpreteren en de liturgie te bestuderen.

December 1136 overlijdt Jutta. De nonnengemeenschap bestaat inmiddels uit 10 nonnen, die Hildegarde als magister kiezen. Ze kan geen abdis zijn, omdat abt Kuno over het klooster als geheel gaat.

Als Hildegarde 42 jaar wordt (1141), krijgt ze haar eerste visioen. De benedictijner monnik Volmar, prior van het vrouwengedeelte, schrijft haar visoen op in kerklatijn.

In eerste instantie wordt ze met argwaan bekeken. Ze krijgt echter steun van Paus Eugenius III, nadat Bernardus van Clairvaux en de aartsbisschop van Mainz haar geschriften onder zijn aandacht hebben gebracht. Dit gebeurt tijdens de synode van Trier in 1147.

In 1147 sticht ze haar eigen klooster op de Rupertsberg bij Bingen. In 1152 verlaten de nonnen het klooster van Disiboden om zich te vestigen in het klooster bij Bingen. Dit trekt steeds meer religieuze vrouwen, zodat er in 1165 een tweede klooster bij komt bij Eibingen. Hildegarde heeft de leiding over beide. Ze is natuurlijk heel erg tegengewerkt door abt Kuno. Gelukkig helpt ook dit keer de aartsbisschop van Mainz haar.

Volgende week schrijf ik verder over deze boeiende vrouw met een enorme persoonlijkheid, die zoveel voor de mensheid heeft betekend en die ook nu nog zoveel mensen in het hart weet te raken en te inspireren met haar muziek, haar kruidenleer, haar visioenen, haar kijk op medische zaken en haar opvallende uitspraken over de seksualiteit van de vrouw en de relatie tussen man en vrouw.

Inspirerende week vol mooie muziek,
Marijke

Het belang van innerlijk glimlachen voor zingen

Vooraankondiging in Waals Weekblad

Toen ik het Conservatorium verliet, kwam ik als vanzelf terecht in de wereld van yoga, massage en energetische therapie. Op de naturistencamping in Frankrijk werden yogalessen, massage-bijeenkomsten en lezingen over acupressuur gegeven. Toen we thuiskwamen in onze woonplaats Hengelo (O), bleek daar de Plato-academie gevestigd te zijn. Mijn buurman, een goede fysiotherapeut, wist van het bestaan er van. Ik schreef me in en studeerde er 4 jaar lang en leerde van alles over het lichaam, energie, acupunten, meridianen, voetreflexzones en punten op de oren en handen, kleurentherapie, energetische homeopathie, de geneeskrachtige werking van half edelstenen en psychische en vlinder-massage. Ik kom uit een gezin waar nauwelijks aangeraakt werd en dit was dus een hele nieuwe wereld voor me.

Een Raja Yoga- en een Sportmassage- Opleiding volgden. En mijn 3 inwijdingen in Reiki en Tera Mai Reiki. ( Veel later: Pilates Opleiding.) Elke keer weer stonden lijf en geest centraal. Inmiddels was er de “Lach-Meditatie”. Ik ontdekte dat het me enorm hielp om voor een concert intens te lachen, zodat ik het teveel aan spanning kon loslaten en mijn bekken vrij was. Ook deed ik yoga-oefeningen die me hielpen flink te aarden, waardoor ik tevens het keelgebied vrijmaakte. Later deed ik hele yoga-, adem- en meditatiesessies vooraf aan een concert. En natuurlijk glimlachte ik.

Ook TAO kreeg mijn interesse. Ik deed mee aan TAO-avonden en TAO-weekenden voor vrouwen. Ik kocht boeken van Mantak Chia. In zijn boekje “Van stress naar evenwicht” staat een hoofdstuk dat helemaal gewijd is aan “De innerlijke glimlach”. Ik las het en beoefende “de innerlijke glimlach”. Ik sprak deze in op een tape, samen met “De zes helende klanken”. In de laatste TAO Nieuwsbrief (januari 2019) werd opnieuw het belang van “de innerlijke glimlach” benadrukt.

Toen ik het E-book “SINGING An Extensive Handbook For all Singers And Their Teachers” van Ross Campbell kocht (en later het échte boek), vond ik als één van de eerste oefeningen: Activity: 1. Laugh silently. Notice the sense of width in the throat. It is very useful to practise this silently, because you can focus on the muscular work involved without the distraction of sound.

Smile broadly. Take the width of the smile down into the throat; this will help to open the vocal folds widely.

Exercise: Laugh silently and with energy for 10 seconds. Focus on the muscular work involved without the distraction of sound. Be aware of the muscular activity involved in the throat in order to keep the false vocal folds out of the way!

Grappig toeval: deze week belandde ik opeens in het
“Profielwerkstuk biologie” van Floor Beldman en Lianne Klein Schaarsberg met de titel “De aanstekelijkheid van lachen”. Het is te vinden op Google.

Fijne, muzikale week,

Marijke

Mozart: Cosi fan Tutte en Ave Maria

Het eerste weekend van januari 2019 logeerden sopraan Cobi de Bruin en organist Edwin Hinfelaar bij Eric en mij in ons huis in de Belgische Ardennen. Behalve wandelen en uitvoerig bijkletsen, wilden we ook veel muziek maken en daarom hadden Cobi en ik elkaar een lijstje met titels van duetten gestuurd. Eén daarvan was het AVE MARIA van Mozart. Ik kende het nog niet, maar vond het prachtig.

Van de week zocht ik in mijn stapel klavarskribo partituren naar WACHET AUF, RUFT UNS DIE STIMME van Bach, toen ik ontdekte dat ik het AVE MARIA van Mozart in dit notenschrift heb. Dus nam ik het mee naar de piano. En toen deed ik een leuke ontdekking: er staat boven de muziek: “Ave Maria”(Orig.: Cosi fan tutte: duetto : Secondate, aurette amiche”) W.A.Mozart. En aan het eind vind ik de opmerking: Niet van Mozart/ Not by Mozart/ Pas de Mozart. Dit gaat over de laatste 2 maten met het woord AMEN.

En dus ben ik op zoek gegaan in mijn kast naar de partituur van “Cosi fan tutte”, en daar vond ik op bladzijde 224 van de uitgave van Peters : Nr.21 Duett mit Chor. Het is het duet van Ferrando en Guglielmo dat begint met de woorden  “Secondate aurette amiche”, zoals vermeld in mijn klavar partituur. De rollen: Ferrando, Offizier, Liebhaber Dorabellas/ Tenor; Guglielmo, Offizier, Liebhaber Fiordiligis/ Bariton. Het is een” Komische Oper in zwei Akten. Text von Lorenzo da Ponte. Musik von W.A.Mozart.” Het ligt slecht een halve toon hoger dan het AVE MARIA van Mozart voor sopraan en mezzo-sopraan.

De prachtige cd van sopraan Cobi de Bruin en pianist Hans Weenink!

Ik ben altijd vol bewondering voor zangeressen die een eigen cd opnemen! Dus even reclame voor dit hele mooie exemplaar.

Hele fijne week, Marijke

Mag een leerling niet-technische vragen stellen?

Mag een leerling, een muziekstudent, vragen stellen die niet om de techniek gaan, maar die te maken hebben met andere zaken? Het is iets wat me al meer dan 30 jaar bezig houdt. Hopelijk zijn de omstandigheden op onze Nederlandse Conservatoria veranderd. Tenslotte is 30 jaar een lange tijd.

Ik zou graag met jullie willen nagaan of de 3 vragen die ik destijds zelf gesteld heb, onaanvaardbaar waren of dat we die heden ten dage heel normaal vinden.

Vraag 1, gesteld aan mijn toenmalige zangdocent aan het Conservatorium: Zou je mij willen helpen? Ik raak in de war van de zo verschillende aanwijzingen die ik krijg van jou, van de docente van de Opera-klas en van de andere zangdocente die mij een les heeft gegeven.

Antwoord: Oh, je wilt het zeker beter weten!

Vraag 2, gesteld aan mijn docente van de Operaklas: Je hebt mij 2 rolletjes in de opera van Monteverdi gegeven, terwijl ik eerstejaars ben. Daarmee heb ik zelfs 4de jaars studenten gepasseerd en die zijn heel boos op me en willen dat ik één rol afsta aan hen. Kun je mij hierbij helpen?

Antwoord: Uit deze vraag blijkt dat je niet geschikt bent voor dit vak!

Vraag 3, gesteld aan de directeur van het Conservatorium, toen mijn leraar en ik niet meer samen verder konden. Zowel hij als ik hadden een brief geschreven. Ik wilde graag een gesprek met de directeur hebben. Niet om mijn leraar de schuld te geven (woorden van de operaklas-docente), maar om de situatie bespreekbaar te maken en liefst er iets goeds van te maken.

Antwoord: Daar heb ik geen behoefte aan. Ik sta garant voor mijn leraren. Het zal aan jou liggen.

Ik ben benieuwd wat jullie er van vinden. Ik kan heel slecht tegen onrechtvaardige situaties. Ik ben vaak voor anderen opgekomen. Ik kan onrecht dat mij voor mijn gevoel is aangedaan, niet vergeten, wat erg lastig is voor mezelf. Ik kan ook heel moeilijk omgaan met super hiërarchische structuren. Deze hebben vaak zeer onaangenaam en niet te tolereren gedrag van de “machthebbers” tot gevolg. Waarschijnlijk was ik mijn tijd vooruit, omdat ik een jaar in een Vormings-centrum in Internaatsverband had gewerkt en een opleiding van 4 jaar  aan de S.P.O.Middeloo had gevolgd voordat ik aan mijn conservatorium-avontuur begon. En ik was al 32 jaar en moeder van 2 kinderen. Niet meer zo kneedbaar en dus vond men mij lastig. (Een leraar waarschuwde me dat men zo over me sprak en tegen mij aan keek …)

Op de liefde, de vriendschap en het respect in de wereld van de muziek!

Marijke

Marijke

Duetten zingen met Cobi de Bruijn

Soms brengt de dood van een gezamenlijke vriendin je weer bij elkaar. Op 7 oktober 2018 stierf Jacomijn/ Jackie van Duin. Zowel Cobi als ik waren met haar bevriend. We hebben met ons drieën gemusiceerd: Cobi en ik zongen en Jackie begeleidde ons op piano.

Cobi en ik hadden er behoefte aan om samen herinneringen aan die tijd op te halen en om ook weer eens samen duetten te zingen zoals vroeger. We verheugen ons er enorm op. Cobi neemt bovendien haar nieuwe vriend mee die orgel en piano speelt en een prachtige counter schijnt te zijn. Dat wordt dus smullen!

Ik schrijf dit blog al op woensdagavond, omdat ik daarna geen tijd meer zal hebben. Morgen vier ik mijn 66ste verjaardag en vrijdag komen Cobi en Edwin en is er dus alleen nog tijd voor bijpraten, wandelen, muziek maken en gezellig samen eten.

Nog even deze foto van 2e Kerstdag in Brasserie De Markt in Krimpen aan de Lek, waar onze dochter Mara werkt met haar partner, de kok Lucas.

Iedereen de allerbeste wensen voor 2019 en een hele fijne week,

Marijke

Kerstavond 2018 in Home La Roche

Zingen op kerstavond in het Home van La Roche.

Op Kerstavond werd het traditionele kerstdiner georganiseerd door de kerk en de zorginstelling van La Roche. Dit jaar was er een record aantal inschrijvingen: 160 personen!

Dit jaar verzorgen Gérard Lambert (keyboard), Patrick Valentin (saxofoon) en ik (zang) de muziek: allerlei kerstliederen. Meestal in het Frans. Een enkele hele bekende topper in het Engels, zoals bijvoorbeeld We Wish You A Merry Christmas.

Gelukkig was er een goede microfoon van de kerk. Het was de eerste dag dat ik weer echt op was na 2 weken ziek te zijn geweest. Veel power had ik nog niet. Maar wat doet het een mens en zangeres goed om dit te doen!

De mensen raakten steeds enthousiaster over onze muziek. Eén mevrouw kwam na een blok naar me toe en vroeg of ze me mocht omhelzen. Ze zei, dat ik zong als een engel en zo’n geweldige expressie had. Ze vroeg of ik een mooi kerstlied voor haar overleden man wou zingen. Dat zijn de momenten die me doen inzien en voelen wat muziek en zang voor mensen kan betekenen en dit is ook waarom ik dit zo heel erg graag doe … Een meneer bood me een drankje aan en danste later met een dame op kerstmuziek van keyboard en saxofoon.

Heel fijn Oud en Nieuw en Gelukkig en Gezond 2019 voor jullie allemaal,

Eric en Marijke

Cantilena pro Adventu Haydn

Een prachtig werk voor de Adventsperiode is de Cantilena pro Adventu van Joseph Haydn. Hij werd in 1732 in Oostenrijk geboren en stierf daar in 1809. Eerlijk gezegd heb ik slechts enkele van zijn zangcomposities uitgevoerd tijdens concerten, maar dat zijn voor mij dan ook echte hoogtepunten!

De eerste uitvoering die ik beluisterde, was die van Elly Ameling. Het werk liet me niet los. De partituur was niet meer te bestellen, maar gelukkig had ik tijdens mijn conservatoriumtijd een kopie er van gemaakt.

Pas toen ik in de Belgische Ardennen woonde, vond ik de geschikte plaats en tijd en musici die het met me wilden uitvoeren. Ik ben net mijn archieven in gedoken en vond het volgende:

Kerstconcert in Chéoux op 20 december 2014: Cantilena pro Adventu : Gérard Lambert begeleidt me op orgel.

Kerstconcert in Rendeux-Bas op 12 december 2015: Cantilena pro Adventu door ons Trio MaGMa.

Kerstconcert in Chéoux op 19 december 2015: Cantilena pro Adventu door ons Trio MaGMa.

Kerstconcert in La Roche samen met het koor Larochante o.l.v. Bernadeta Artym: Cantilena pro Adventu door ons Trio MaGMa.

Dit jaar geven Marijke Verbeeck, Gérard Lambert en ik geen Kerstconcert. Uiteindelijk pakt dit goed uit, omdat ik op 8 december ziek ben geworden en nog steeds niet helemaal opgekrabbeld ben. Op zich oké, want 2 muziekvrienden en -collega’s verliezen is niet niks. Het Herfstconcert van Dochamps en de les Braingym in de bibliotheek van Barvaux hielden me overeind, maar daarna ging het toch echt mis. Verplichte rust dus en die doet me goed. Wel zal ik op 24 december in het Home van La Roche zingen, begeleid door Gérard Lambert. De saxofonist Patrick Valentin zal daar ook aan meedoen. Een mooi kerstgeschenk op kerstavond tijdens het kerstdiner aldaar.

Om jullie niet helemaal teleur te stellen, plaats ik de uitvoering van het magnifieke werk van Haydn in dit blog. Het is de opname van het concert met Larochante in 2016. Het is een lang muzikaal werk. Mocht je niet het geduld hebben om het in zijn geheel te beluisteren, dan raad ik je aan de video te starten op 5’23” … In de herhaling gebeuren altijd de mooiste dingen. Misschien kennen jullie dit werk beter onder de titel “Ein’ Magd, ein’ Dienerin”.

Verkouden? Wat nu?

Als zangers zijn we bang voor verkoudheid en keelpijn. We proberen gezond te eten en beschermen onze hals. We letten er op genoeg te slapen. En toch gebeurt het af en toe: we zitten “vol”, we hebben een hoofd vol watten, we niezen onze longen uit onze keel en we hebben koorts en geen puf… We weten dat het belangrijk is om door onze neus te ademen, maar die zit dicht. Wat nu?


Verkoelende Ademhaling = Sitali Pranayama

Ik had me geweldig staande weten te houden naast mijn man die voortdurend verkouden was, hoestte, griep leek te hebben. Tot na ons Trio MaGMa Herfstconcert van 18 november 2018 in Dochamps. In plaats van even uit te rusten, moest ik me gedurende een week op het onderwerp Brain Gym storten om daar een lesuur over te geven. Veertig uur voorbereiden voor één uur presentatie! 

Ook de 2 weken daarna lukte het me niet om gas terug te nemen. Bovendien was ik niet meer zo precies met mijn voeding en ik schatte op een dag de temperatuur te hoog in, zodat ik tijdens een boswandeling in de regen niet warm genoeg aangekleed was. De volgende dag was mijn computer “kapot” en ik ziek. 

Wat mij enorm heeft geholpen om mijn neus vrij te krijgen gedurende de akelig benauwde nachten, was de ademhalingsoefening die ik in mijn Yoga-praktijk met mijn leerlingen beoefend heb: Sitali Pranayama ofwel De Verkoelende Ademhaling.

Op de foto zie je hoe je van je tong een gootje maakt en via dit gootje lucht naar binnen zuigt. Dan houd je zo’n 1 à 5 seconden je adem in. Vervolgens adem je uit door je neus.

Natuurlijk houd je je rug recht bij het doen van de oefening. Adem niet overdreven krachtig in, maar laat langzaam de adem naar binnen stromen, terwijl je je borstkas en buik uitzet. En liefst ook je rug en bekkenbodem.

Dit blog heb ik geschreven n.a.v. een vraag van Nette Scheepstra in de groep Zangers en Zangeressen op FB. Daar plaatste ik tevens een al ouder blog van ons Trio MaGMa over de Afwisselende Neusademhaling.

Ik hoop dat het jullie helpt en verlichting geeft. Graag hoor ik van jullie! 

Fijne decembermaand! Marijke